• youtube
  • facebook

Nở rộ dịch vụ tín dụng đen tại Bắc Kạn (Kỳ II)

Tín dụng đen hoạt động rất phức tạp, người vay của tổ chức này có khi lại là chủ nợ của tổ chức khác, một người có thể vay cùng lúc của nhiều tổ chức, người vay có thể vừa đóng vai trò của con nợ vừa đóng vai trò của chủ nợ… lãi suất cao và rủi ro lớn khiến họ không trả nợ được sẽ gây ra các tác động xấu tới an ninh trật tự và nền kinh tế.

Những hệ lụy đau lòng
 
Liên tiếp các vụ đổ vỡ “tín dụng đen” xảy ra trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn thời gian gần đây đã đẩy bao gia đình vào cảnh khuynh gia bại sản, điển hình như các vụ vỡ nợ của L.K, T.T, S.T… với số tiền huy động là rất lớn.
 
Hậu quả của “tín dụng đen” đổ vỡ tác động làm đảo lộn cuộc sống nhiều người dân, gây bất ổn xã hội, xâm hại tới trật tự xã hội, kìm hãm sản xuất, và ảnh hưởng tới những vấn đề xã hội khác. Vay nóng với lãi suất cắt cổ, rủi ro cao nhưng không ít người vẫn phải cắn răng vay, thậm chí có người còn ngậm ngùi bán nhà giá rẻ vì không trả được lãi vay hằng tháng và nợ gốc. Có trường hợp, sau 3 tháng không trả được lãi vay, khách túng quẫn đành đi tìm... chủ tiền khác để đắp qua trả số nợ cũ chính kiểu “giật gấu vá vai” đã khiến lãi mẹ đẻ lãi con, hậu quả là có người đã phải mất nhà sau khi không trả được nợ vay.
 
Chị D ở phường Đức Xuân, TP Bắc Kạn buồn bã kể về chuyện mất ngôi nhà vừa xây xong cũng vì vay vốn “chợ đen”. Để chi tiêu cá nhân và trang trải các khoản nợ, chị đã tìm đến “cò” nhờ vay tổng cộng số tiền 80 triệu đồng theo hình thức “bốc bát”. Theo đó chị vay 8 bát ở nhiều chủ nợ khác nhau, mỗi bát trị giá 10 triệu đồng, phải trả trước lãi suất cho chủ nợ là 2 triệu đồng/bát, chỉ cầm về 8 triệu đồng/bát. Trong vòng 50 ngày phải trả hết số tiền gốc là 80 triệu đồng, đồng thời mỗi bát lại phải chi phí cho “cò” hết 1 triệu đồng. Số tiền thực nhận chỉ còn lại 56 triệu đồng. Gần một năm sau, do không xoay được tiền trả nợ, chị đành phải bán ngôi nhà đang ở với giá gần 600 triệu đồng, trả cho chủ nợ xong không còn đồng nào.
 
Cũng tương tự, chị H ở phường Phùng Chí Kiên kể lại, năm 2013 lãi suất ngân hàng thấp chị đã rút số tiền 600 triệu đồng ra cho vay theo hình thức chợ đen, sau đó không đòi được tiền cho vay, cộng thêm không bán được hàng. Từ một chủ nợ, chị phải đi vay nóng bên ngoài để có vốn nhập hàng tạp hóa và trả nợ dần cho những người chị đã đứng ra vay tiền. Đến thời điểm này chị đã vay 300 triệu đồng với lãi suất 2.000 đồng/triệu/ngày (tương đương với mức 6%/tháng, 72%/năm), trong khi lãi suất cho vay cao nhất của các ngân hàng thời điểm này chỉ giao động từ 12 - 16%/năm. Do lãi mẹ đẻ lãi con, không còn khả năng trả nợ, hiện nay chị đang phải rao bán căn nhà đang ở với giá hơn một tỷ đồng để trả số nợ trên cả gốc lẫn lãi. Chị H cho hay: “Chuyện này đối với tôi là ác mộng, ám ảnh suốt đời khi tôi từ một người có vài trăm triệu gửi ngân hàng nhưng vì ham lãi suất lớn, đã trở thành con nợ trong mạng lưới vay, nợ với lãi suất cao. Tôi mong sẽ không ai vướng vào vòng xoáy đó nữa, vì đã vướng vào là không còn đường về, chỉ đến khi mất hết tài sản thì mới thôi…”.
 
Hay như trường hợp của chị N- một cán bộ đã phải tìm đến cái chết bởi món nợ khổng lồ từ lãi mẹ đẻ lãi con khi khoản tiền vay đã lên tới con số vài tỷ đồng. Đi sâu tìm hiểu những trường hợp tham gia vào con đường tín dụng đen, mới thấy hết những hệ lụy đau lòng khi nhiều người mất tài sản, nhiều trường hợp phải bán nhà để trả nợ, hoặc phải bỏ việc, bỏ nhà ra đi, đẩy gia đình vào cảnh ly tán, người thân điêu đứng khi bị bị chủ nợ thúc ép, đe dọa liên tục.
 
Theo những người tham gia tín dụng đen, hình thức cho vay theo lãi suất ngày hiện nay ít được các chủ nợ sử dụng vì lãi suất thấp, rủi ro cao khi chỉ thu một lần cả lãi và gốc, nên việc sử dụng hình thức “bốc bát” là phổ biến khi chủ nợ được giữ lại một khoản tiền lãi khá lớn để tiếp tục có vốn quay vòng, hơn nữa việc thu tiền gốc theo từng ngày cũng dễ thu hồi lại vốn hơn. Về phương thức, việc cho vay đơn giản, không cần văn bản, nếu có người giới thiệu thì không cần giấy tờ, nếu không quen thì cần có giấy CMND hoặc giấy tờ khác để thể hiện rõ nơi ở, nơi làm việc của người vay. Người vay thỏa thuận vay 100%, nhưng chỉ được nhận tiền thực tế 80%, và phải trả đủ số tiền 100% trong 50 ngày (chia đều mỗi ngày 2%, có người đến tận nơi ở hoặc nơi làm việc thúc giục trả tiền).
 
Theo cơ quan chức năng thăm nắm, hiện trên địa bàn TP Bắc Kạn có khoảng 4 nhóm đang hoạt động cho vay theo hình thức "bốc bát" (đều đứng tên cơ sở kinh doanh cầm đồ). Tuy nhiên Công an TP Bắc Kạn chưa nhận được đơn thư tố cáo nào liên quan đến hoạt  động cho vay này.
 
Siết chặt quản lý
 
Hoạt động ngân hàng, trong đó có hoạt động tín dụng ngân hàng cho vay có điều kiện, nhưng đi liền với điều kiện là các hướng dẫn người vay sử dụng vốn, khuyến cáo các nguy cơ để bảo đảm an toàn vốn cho người vay. Còn hoạt động “tín dụng đen” thì ngược lại, chỉ nhằm mục đích lợi cho người cho vay. Những người hoạt động “tín dụng đen” luôn tìm cách lợi dụng chính sách ngân hàng để thực hiện hành vi trục lợi qua dịch vụ của họ.

Các ngân hàng cần đảm bảo thực hiện chức năng dẫn dắt thị trường về lãi suất cho vay và lãi suất huy động góp phần nâng cao hiểu biết người dân để tránh sa vào bẫy tín dụng đen

Giám đốc NHNN chi nhánh tỉnh Bắc Kạn Phùng Thị Mỵ nhận định, tín dụng đen vẫn tồn tại và sống rất khỏe do người đi vay chủ yếu là những người có khó khăn về tài chính, không chứng minh được thu nhập, không có phương án sử dụng khả thi nên khó tiếp cận với ngân hàng để vay tiền. Mặt khác, những người này có dấu hiệu sử dụng đồng tiền không minh bạch (liên quan đến các tệ nạn xã hội như cờ bạc, ma túy…) nên phải tiếp cận tín dụng đen để được vay dễ dàng.
 
Để góp phần hạn chế vấn nạn tín dụng đen, NHNN chi nhánh tỉnh Bắc Kạn thường xuyên hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra các ngân hàng đảm bảo thực hiện chức năng dẫn dắt thị trường về lãi suất cho vay và lãi suất huy động; đồng thời đa dạng hóa các hoạt động thanh tra, kiểm tra nhằm phát hiện các trường hợp cán bộ tín dụng kết nối với chợ đen tuồn vốn ra ngoài cho vay nặng lãi. Khi phát hiện sẽ kiên quyết xử lý theo pháp luật…
 
Trao đổi về vấn đề này, đồng chí Dương Văn Ngài- Phó trưởng Phòng Cảnh sát Hình sự (Công an tỉnh) cho rằng: Sở dĩ có sự tồn tại của tín dụng đen là xuất phát từ lợi ích của các chủ thể tham gia quan hệ này. Người vay vừa là chủ nợ vừa là con nợ, vay để lấy lãi của người ít hơn cho người khác vay lấy lãi cao hơn từ đó hưởng thụ số tiền chênh lệch. Xuất phát từ lòng tham nên khi người dân đã tham gia vào mạng lưới này thường khó thoát ra, trừ hai trường hợp đó là khi người ký giấy vay nợ chết hoặc người cho vay nợ chết thì món nợ đó mới được xóa…
 
Theo Công an TP Bắc Kạn, các đối tượng cho vay nặng lãi, “tín dụng đen” đều lợi dụng sự thiếu hiểu biết, khó khăn về kinh tế của nhiều người để cho vay với lãi suất “cắt cổ” với hình thức vay dễ dàng, hấp dẫn để “giăng bẫy” người vay. Khi người vay không có khả năng chi trả thì các đối tượng cho vay đe dọa, khủng bố tinh thần, cưỡng đoạt tài sản… dẫn tới tình hình tội phạm cho vay nặng lãi, “tín dụng đen” đang ngày một diễn biến phức tạp.
 
Theo đồng chí Ngô Ngọc Dưỡng- Phó trưởng Công an TP Bắc Kạn: Hoạt động tín dụng đen thường thỏa thuận lãi suất bằng lời, không ghi trong giấy tờ nên cơ quan chức năng rất khó để củng cố, xử lý. Việc phá án cho vay nặng lãi không dễ, mất nhiều thời gian để chứng minh phạm tội. Công an chỉ xử lý được những đối tượng này khi có những hành vi liên quan đến bắt giữ người trái pháp luật, cố ý gây thương tích… Qua công tác nghiệp vụ, Công an thành phố đã nắm được các thông tin  về các vụ việc gây rối liên quan đến đòi nợ thuê, nhưng khi yêu cầu lập biên bản, làm đơn trình báo… thì người dân không hợp tác mà chỉ muốn cơ quan công an có mặt tại hiện trường để đối tượng đòi nợ thuê không phá rối.
 
Công an TP. Bắc Kạn cũng đã tăng cường khuyến cáo người dân khi có nhu cầu vay tiền nên tìm đến các tổ chức tín dụng ngân hàng, cương quyết không dễ dãi ký giấy vay nợ để rồi mắc bẫy của các đối tượng chuyên hoạt động theo kiểu tín dụng đen. Chỉ đạo công an các đơn vị xã, phường phối hợp tăng cường kiểm tra các cơ sở cầm đồ, đồng thời tuyên truyền các phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm “tín dụng đen”, cho vay nặng lãi để người dân nâng cao cảnh giác phòng ngừa.
 
Trước tình trạng nở rộ tín dụng đen tại Bắc Kạn, thời gian tới, các ngành chức năng cần đề xuất các biện pháp hữu hiện nhằm chấn chỉnh, ngăn chặn hoạt động tín dụng đen, cho vay nặng lãi đang tồn tại nhức nhối trên địa bàn thành phố hiện nay./.

create

C.T / baobackan.org.vn